Një i huaj që vjen në Shqipëri për të punuar si i punësuar ka nevojë për leje unike (single permit): një dokument i vetëm që e lejon të qëndrojë dhe të punojë. Kërkesën e bën punonjësi, por suksesi i saj varet shumë nga punëdhënësi. Ndër arsyet më të shpeshta të refuzimit janë mungesa e miratimit nga Agjencia Kombëtare e Punësimit dhe Aftësive (AKPA) dhe ndërprerja e kontratës së punës.
Çfarë përgatit punëdhënësi:
1. Kontratën e punës. E hartuar sipas Kodit të Punës, me kohëzgjatjen, pozicionin, profesionin dhe pagën. Kushtet nuk mund të jenë më të dobëta se ato që ligji ose kontrata kolektive u njeh punonjësve shqiptarë.
2. Provën e kualifikimit. Diploma ose certifikata që tregon se punonjësi ka aftësitë për pozicionin.
3. Miratimin e AKPA-s. Për shumicën e të punësuarve, AKPA verifikon nëse kushtet e punës janë në rregull dhe nëse për vendin e punës ka kandidatë që kanë përparësi. Punëdhënësi duhet të jetë i regjistruar pranë AKPA-s dhe ta ketë shpallur vendin e lirë të punës.
4. Dokumentet e kategorisë. Për transferimet brenda kompanisë, deklarata e grupit; për kontratat e shërbimit, kontrata me klientin.
Ku ngecin kërkesat:
- kontrata nuk përputhet me Kodin e Punës ose me pagën e tregut;
- punëdhënësi ka detyrime të papaguara për sigurimet shoqërore;
- vendi i punës nuk është shpallur ose punëdhënësi nuk është regjistruar pranë AKPA-s;
- dokumentet janë të paplota ose të papërkthyera;
- marrëdhënia e punës mbaron dhe askush nuk merret me pasojat për lejen.
Çfarë të bëni tani. Planifikoni punësimin e të huajve para se punonjësi të mbërrijë, jo pas. Mbani një kalendar me datat e skadimit të lejeve dhe rinovojini në kohë. Kur një kontratë mbaron, kontrolloni menjëherë çfarë ndodh me lejen e punonjësit.