This publication is available in Albanian.
Direktiva e Habitateve (92/43/KEE) kërkon që çdo plan ose projekt që mund të ndikojë ndjeshëm në një zonë Natura 2000 t'i nënshtrohet një vlerësimi të përshtatshëm (neni 6(3)). Projekti miratohet vetëm kur vërtetohet se nuk dëmton integritetin e zonës. Nëse e dëmton, mund të lejohet vetëm me kushte të rrepta: kur nuk ka alternativë, për arsye madhore me interes publik dhe me masa kompensuese (neni 6(4)).
Dallimi mes masave zbutëse dhe atyre kompensuese ka pasoja të mëdha. Masat zbutëse e pakësojnë dëmin dhe mund të merren parasysh në vlerësimin sipas nenit 6(3). Masat kompensuese, për shembull krijimi i një habitati të ri diku tjetër, nuk mund të merren parasysh në atë fazë, siç sqaroi GJDBE-ja në çështjen Briels (2014). Ato vijnë në lojë vetëm sipas nenit 6(4).
Studimi, botuar në European Energy and Environmental Law Review (vëll. 28, nr. 1, 2019), krahasoi si i zbatojnë këto rregulla gjykatat e Francës, Gjermanisë, Mbretërisë së Bashkuar, Holandës, Italisë dhe Bullgarisë, në dritën e çështjeve Sweetman, Briels dhe Orleans të GJDBE-së.
Përfundimi: gjykatat kombëtare priren ta interpretojnë vetë direktivën për pyetje që GJDBE-ja nuk i ka trajtuar shprehimisht, pa i kërkuar vendim paraprak. Në secilin nga këto sisteme, kjo çoi në një interpretim të gabuar të nenit 6(3) dhe dobësoi mbrojtjen që synon direktiva.
Pse ka rëndësi për Shqipërinë. Shqipëria po përafron legjislacionin për zonat e mbrojtura dhe për vlerësimin e ndikimit në mjedis me direktivat e BE-së. Projektet në energji, turizëm dhe infrastrukturë pranë zonave të mbrojtura do të vlerësohen gjithnjë e më shumë sipas këtij modeli. Investitorët duhet ta dallojnë që në fillim një masë zbutëse nga një masë kompensuese: një gabim këtu mund ta bëjë lejen të cenueshme.
Source: kluwerlawonline.com